Hoe vindt u als ondernemer de juiste financiering?

07 nov
De 6 levens- en ontwikkelingsfasen van een bedrijf.

Hoe vindt u als ondernemer de juiste financiering?

In mijn vorige leven als bankier heb ik veel gesproken met enthousiaste (startende) ondernemers die geld nodig hadden voor hun bedrijf. Aan de hand van hun ondernemingsplan wilde ze mij overtuigen dat zij het unieke idee of concept hadden. Als het een goed plan was, konden ze me duidelijk maken wat het bestaansrecht was van hun bedrijf, hoe ze doen wat ze doen en wat de producten of diensten waren die het bedrijf verkocht.

Niet alle ondernemingen, die bij mij op bezoek kwamen, zaten in dezelfde levens- of ontwikkelingsfase. Iedere fase heeft een andere kapitaalbehoefte. Als het goed is gaat een bedrijf in de loop der jaren door verschillende ontwikkelingsfasen heen. In elke fase heeft een onderneming vaak een specifieke financieringsbehoefte met bijbehorende kenmerken zoals het risicoprofiel. Er is een verband tussen de ontwikkelingsfase van de onderneming, de omvang van de kapitaalbehoefte en het soort kapitaalverschaffer dat daarbij past. Dat kan ik het beste inzichtelijk maken aan de hand van onderstaand afbeelding welke afkomstig is van NEBID.

Tips voor het vinden van een zakelijke financiering

In bovenstaand figuur wordt op de x-as de ontwikkelingsfase van de onderneming afgezet tegen de omvang van de kapitaalbehoefte (de y-as). In het schema wat ontstaat, kunnen de meest voor de hand liggende kapitaalverschaffers geprojecteerd worden.

In deze blog zal ik per levensfase een korte toelichting geven. Ik zal de fases en hun gebruikelijke financieringsbronnen eens met u doornemen:

  1. Idee- /planfase (voorbereiding)

    Dit is een van de belangrijkste fase voor een startende ondernemer. Hier vindt het onderzoek plaats of uw idee of concept kans van slagen heeft. Deze fase kan ook ontstaan bij een bestaande onderneming die zijn businessmodel moet herzien of met nieuwe producten of diensten op de markt wil gaan komen. De kapitaalbehoefte hiervoor is meestal beperkt en is kleiner dan € 50.000,-. De meest voor de hand liggende financieringsbron in deze fase zijn:

    1. Eigen spaargeld of eigen vermogen;
    2. Subsidies;
    3. Inbreng van familie en vrienden.

U ziet dat in deze fase geen externe financiers betrokken zijn om de plannen te financieren. Deze fase gaat namelijk gepaard met een zeer hoog risicoprofiel. De kans dat de plannen doorgaan en cash gaan generen wordt door de externe financiers als zeer klein ingeschat.

  1. Startfase

    De startfase is feitelijk het begin van de onderneming. Uit de voorbereidingsfase is gebleken dat het idee of concept kans van slagen heeft. De ondernemer gaat aan de slag met het vervolmaken van het product of de dienst. De marktintroductie wordt voorbereid, de organisatie wordt ingericht en personeel wordt aangenomen. Dit is de fase waarin veel geld wordt uitgegeven zonder dat er veel winst wordt gemaakt. De kasstroom is negatief. Dit vereist een grote investering in tijd en dus geld. De kapitaalbehoefte zit tussen de € 50.000,- en € 150.000,-. De financieringsbronnen in de startfase zijn o.a.:

    1. Eigen geld;
    2. Subsidies;
    3. Qredits: Qredits is een onafhankelijke en private kredietverstrekker. Qredits helpt startende en bestaande ondernemers bij het succesvol (door)starten van hun bedrijf. Dit doen ze door het aanbieden van ondernemerstools, persoonlijke coaching én het verstrekken van bedrijfskredieten tot € 250.000. Voor starters tot maximaal € 50.000,-;
    4. Informal investor:Informal investors zijn investeerders die eigen vermogen investeren in andere bedrijven. De meeste informal investors zijn zelf ondernemer (geweest) en hebben zoveel succes (gehad) in het leven dat ze een flinke som geld als reserve hebben opgebouwd. Een deel daarvan investeren ze in andere bedrijven. Informal investors investeren vaak op buikgevoel en met het eigen geld maar dat maakt het niet minder zakelijk of professioneel.
  2. Vroege groeifase of eerste groei

    In deze fase zijn veel liquiditeiten nodig. Dit wordt vaak door de ondernemers onderschat. Het aantal klanten neemt toe en hierdoor ook het debiteurensaldo. Er wordt geïnvesteerd in grotere productieaantallen (toename van voorraad). De marketing wordt uitgebreid en er wordt geïnvesteerd in huisvestiging, machines en personeel. De financieringsbehoefte zit in de fase tussen de € 150.000,- en de € 300.000,-. De bronnen, die dit kunnen invullen, zijn:

    1. Qredits;
    2. Kredietunie:Een kredietunie is een coöperatieve kredietvereniging met uitgesloten aansprakelijkheid zonder winstoogmerk waarin ondernemers zich per regio of per branche organiseren om elkaar geld te lenen.
    3. Crowdfunding: Crowdfunding is het gezamenlijk mogelijk maken van een concreet project door middel van een financiële bijdrage. De manier waarop bijgedragen kan worden gedaan aan een project verschilt. Deze bepalen ook hoe een campagne wordt opgezet en hoe de afhandeling na afloop van de crowdfunding actie wordt gedaan. Momenteel zijn deze manieren grofweg in te delen in twee grote crowdfunding vormen: crowd donation/rewards en finance;
    4. Factoring: Factoringis een vorm van debiteurenfinanciering. Een ondernemer draagt zijn facturatie en debiteurenrisico over aan een gespecialiseerd bedrijf, de factoringmaatschappij. In ruil voor een vergoeding aan dit bedrijf ontvangt de ondernemer direct zijn geld. Hij hoeft dus niet te wachten totdat zijn facturen zijn betaald.
    5. Asset based financieringen zoals leasing: Leaseof leasingis een vorm van krediet waarbij de kredietverstrekker bedrijfsuitrusting, bedrijfsmiddelenof duurzame consumptiegoederen aankoopt en deze gedurende een vooraf overeengekomen termijn en tegen een vaste vergoeding ter beschikking stelt van de kredietnemer. Leasing kan ook een vorm van financiering zijn waarbij 100% van de investering geleend kan worden;
    6. Banken, in de vorm van kredieten in rekening courant en (langlopende) leningen;
    7. Informal investor;
    8. Regionale Participatiemaatschappijen zoals het LIOF of BOM: is een verzameling van actieve aandeelhouders die risicodragend kapitaal levert (eigen vermogen en/of achtergestelde leningen) en hun kennis, geld en netwerk ter beschikking stellen aan een onderneming teneinde de waarde van de onderneming te verhogen.
  1. Groeifase

    In de groeifase is een betere afzetbasis voor de producten en diensten gerealiseerd. In deze fase wordt meestal beperkt winst gemaakt en staat de kasstroom door de groei onder druk. De ondernemer investeert fors in uitbreiding van het bedrijf. Verder vindt in deze fase de eerste vervangingsinvesteringen plaats. In de organisatie van het bedrijf zie je, in deze fase, ook groeistuipen komen. Verder neemt de concurrentie toe omdat je marktaandeel groter wordt. De financieringsbehoefte zit in de fase tussen de € 300.000,- en de € 1.000.000,-. De bronnen, die dit kunnen invullen, zijn:

    1. Crowdfunding: Crowdfunding is het gezamenlijk mogelijk maken van een concreet project door middel van een financiële bijdrage. De manier waarop bijgedragen kan worden gedaan aan een project verschilt. Deze bepalen ook hoe een campagne wordt opgezet en hoe de afhandeling na afloop van de crowdfunding actie wordt gedaan. Momenteel zijn deze manieren grofweg in te delen in twee grote crowdfunding vormen: crowd donation/rewards en finance;
    2. Factoring: Factoringis een vorm van debiteurenfinanciering. Een ondernemer draagt zijn facturatie en debiteurenrisico over aan een gespecialiseerd bedrijf, de factoringmaatschappij. In ruil voor een vergoeding aan dit bedrijf ontvangt de ondernemer direct zijn geld. Hij hoeft dus niet te wachten totdat zijn facturen zijn betaald.
    3. Asset based financieringen zoals leasing:Leaseof leasingis een vorm van krediet waarbij de kredietverstrekker bedrijfsuitrusting, bedrijfsmiddelenof duurzame consumptiegoederen aankoopt en deze gedurende een vooraf overeengekomen termijn en tegen een vaste vergoeding ter beschikking stelt van de kredietnemer. Leasing kan ook een vorm van financiering zijn waarbij 100% van de investering geleend kan worden;
    4. Banken, in de vorm van kredieten in rekening courant en (langlopende) leningen;
    5. Informal investor;
    6. Participatiemaatschappijen zoals het LIOF en Ondernemend Oranje Kapitaal (OOK): is een verzameling van actieve aandeelhouders die risicodragend kapitaal levert (eigen vermogen en/of achtergestelde leningen) en hun kennis, geld en netwerk ter beschikking stellen aan een onderneming teneinde de waarde van de onderneming te verhogen.
    7. Venture capital: Een venture capitalistis een investeerder die zich begeeft op het terrein van venture capital. Venture capital onderscheidt zich van andere financieringsvormen voornamelijk op twee manieren:
      1. bij de investering wordt een overeenkomst gesloten waarbij aandelen worden geruild voor geld.
      2. in de regel gaat het om een investering waarmee een zekere mate van risico en opportuniteit gemoeid is, bijvoorbeeld omdat het om een jong bedrijf gaat of om een bedrijf in een turnaround-situatie.

Venture capitalistskunnen grofweg in twee typen worden onderscheiden: ze investeren met eigen geld of met geld van andere partijen. Beurs NPEX: NPEX is de MKB-Beurs van Nederland. NPEX brengt beleggers en bedrijven bijeen. Beleggers die op zoek zijn naar een goed rendement op hun vermogen, en ondernemers die op zoek zijn naar groeikapitaal voor hun onderneming. Via NPEX kunnen bedrijven die groeikapitaal zoeken van € 500.000 tot € 50.000.0000 aandelen of obligaties (achtergesteld) uitgeven aan het publiek of in een besloten omgeving. Financiering welke aanvullend is aan andere financieringsvormen.

5. Volwassenheidsfase

In de volwassenheidsfase stabiliseert de groei en ligt het accent op de kostenbesparing en op de verfijning van het productie- of verkoopproces. Deze efficiency verbeteringen worden ingezet om het eigen vermogen te laten groeien. In deze fase is het vaak zaak om de concurrentie de baas te blijven en is het vaak lastig om nieuwe klanten te vinden. Als groei niet langer mogelijk is, moet en een nieuw idee komen en gaat men eigenlijk weer naar de startfase. De financieringsbehoefte zit in de fase boven de € 1.000.000,-. De bronnen, die dit kunnen invullen, zijn participatiemaatschappijen en venture capitalisten. Vaak zijn ook de bronnen die in de groeifase kapitaal verstrekken in de fase actief maar vaak zijn ze minder genegen om extra kapitaal te verstrekken omdat voor hun de risico’s gaan toenemen;

6. Neergang- of doorstartfase

Als het bedrijf geen kans ziet in te spelen op de behoeften van de klant (hun “Why” is niet meer duidelijk of hun product zit in de laatste fase van zijn levenscyclus), neemt de vraag af en wordt er geen winst meer gemaakt. De ondernemer komt op een driesprong:

  1. Overname door een bedrijfsopvolger;
  2. Herstructurering voor een herstart;
  3. Bedrijfsbeëindiging, vrijwillig stoppen of een faillissement.

De financieringsbehoefte is in deze fase niet te kapitaliseren. De bronnen, die dit kunnen invullen, zijn ook hier de participatiemaatschappijen en venture capitalisten. Een vaak vergeten financieringsvorm is in deze fase de BZ-lening. Deze lening is aan te vragen via de gemeente bij de afdeling Sociale Dienst. De gemeente geeft dan opdracht tot onderzoek over de levensvatbaarheid van het bedrijf en kan mogelijk een gedeelte van de lening verstrekken “om niet” (soort van schenking).De kapitaalmarkt is in werkelijkheid uiteraard een stuk ingewikkelder dan in mijn blog beschreven. Beschouw deze informatie maar als een goed hulpmiddel om te bepalen in welke richting u de verschaffers van (risicodragend) vermogen kunt zoeken.

Door intensieve samenwerkingen met onze financieringspartners hebben wij de mogelijkheid iedere levens- en ontwikkelingsfase van een bedrijf te financieren. Graag gaan wij met u opzoek naar de best passende financieringsmogelijkheid.

Neem contact met ons op of start direct uw aanvraag.

M.J.M. Muijsenberg RAB | Partner

Thijs.muijsenberg@cygnusfinancesupport.nl | 077-352 42 91

(bron: Hoe vind ik een investeerder? Peter Rikhof en Wietze Mulder)